« قُلْ لَنْ يُصِيبَنا إِلَّا ما كَتَبَ اللَّه » 51 كشف الأسرار نوشته است : قسمت آن است كه در ازل كردند حكم آن است كه در ازل راندند رقم آن است كه در ازل كشيدند يكى را رقم سعادت كشيده و از معصيت او را زيان نه ، يكى را حكم به شقاوت كرده و از اطاعت او را هيچ سود نه . « أَنْفِقُوا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً لَنْ يُتَقَبَّلَ » 53 مجمع : مردم كوفه با ياء خوانده و ديگران با تاء چون كه مؤنث لفظى است . آلوسى : يعنى من مال شما را نمىخواهم و يا خدا از شما نمىپذيرد و بخشش شما اجر در آخرت ندارد . روح البيان : اين شعر مثنوى را براى توصيف منافقين آورده است : قصّه ى عاد و ثمود از بهر چيست تا بدانى انبيا را ناز ، كى است ؟ اين نشان خسف و قذف و صاعقه شد بيان عزّ نفس ناطقه جمله حيوان را پى انسان بكش جمله انسان را بكش از بهر هش هش چه باشد عقل كلّ هوشمند هوش جزئى هش بود اما نژند « فَلا تُعْجِبْكَ أَمْوالُهُمْ وَلا أَوْلادُهُمْ إِنَّما يُرِيدُ اللَّه لِيُعَذِّبَهُمْ بِها فِي الْحَياةِ الدُّنْيا » 53 مجمع : حسن بصرى گفته است : يعنى خدا مىخواهد با اين سرمايه ها در دنيا گرفتارشان كند كه با اكراه و بىميلى كمك كنند و زكات بدهند و به جنگ بروند چون نه ميل به اين كارها دارند و نه اميد مزد و اجر . ابن زيد گفته است يعنى اين مال و اولاد موجب رنج و عذاب است كه كوشش در جمع و ذخيره ى آن مىكنند . جبّائى گفته است : موجب آزار است كه اولاد آنها اسير مسلمين مىشود و اموالشان به تصرّف مسلمين مىرود . و لام « لِيُعَذِّبَهُمْ » يا به معنى « الى ان » هست يعنى اينها را دارند تا اينكه به عذاب خداوندى گرفتار شوند و يا به معنى عاقبت است يعنى خدا آنها را مهلت مىدهد به جمع مال كه عاقبت آن عذاب و گرفتارى است . روح المعانى : قتاده گفته است : آيه بايستى مقدّم و مؤخر معنى شود به اين طور : تعجّب از مال دنياى آنها مكن كه در آخرت عذاب خواهند شد . « لَوْ يَجِدُونَ مَلْجَأً أَوْ مَغاراتٍ أَوْ مُدَّخَلًا » 57 مجمع : « مُدَّخَلًا » با فتح ميم و سكون